De afvalindustrie zal je er met plezier op wijzen dat afvalverbrandingsovens gereglementeerd zijn en dat en dat een verbrandingsoven aan normen moet voldoen, filters moet hebben enzoverder. Dat is (gelukkig maar) ook correct. Maar het is een hele sprong om daaruit te concluderen dat afval verbranden helemaal niet schadelijk is voor mens en milieu. Het is een gangbare taktiek om mensen te vertellen dat hun vrees tegenover verbrandingsoven is gebaseerd op een gebrek aan kennis ter zaken. En een dozijn ingenieurs zolang te laten praten over allerlei ingewikkelde technieken dat je jezelf al snel dom gaat voelen als je toch nog ergens aanvoelt dat je niet echt vertrouwen hebt in zo'n verbrandingsoven.

Je mag echter wat meer vertrouwen hebben in je gezond verstand, want voor alle ingewikkelde informatie die men je geeft is er een veel simpeler vraagstuk dat ze niet beantwoorden. Laat ons een voorbeeld geven:

In de MER kennisgeving voor het project van Recover Energy staan volgende gegevens:

• Jaarlijks te verbranden hoeveelheid afval: 150.000 ton
• Jaarlijks af te voeren restfractie: 30.000 ton

Concreet wil men jaarlijks 150.000 ton afval verbranden. Het as dat na het verbranden overblijft is goed voor 30.000 ton per jaar.

Dat wil zeggen dat er elk jaar 120.000 ton verdwijnt.

Je kan geen materiaal wegtoveren. En als er al tovenaars bestonden is het maar de vraag of die hun dagen zouden willen slijten in afvalverbrandingsovens. Je kan alleen materiaal omzetten (via een verbrandingsproces) naar iets anders. Wat dat iets anders dan precies is, dat is niet zo duidelijk.

Er is uiteraard het as, maar dat hebben we al van ons rekensommetje afgetrokken, dus die 120.000 ton per jaar daar zit geen as tussen.

Water, dat zal er wellicht wel inzitten. Dus een deel van die 120.000 ton per jaar is water en wordt omgezet in waterdamp. Maar zelfs als een zesde water is (dat is al wel heel erg nat afval) dan blijft er nog 100.000 ton per jaar over dat verdwijnt.

Uiteraard verdwijnt er niks. Die 100.000 ton wordt elk jaar gewoon door de schoorsteen in de lucht geblazen in de vorm van kleine stofdeeltjes die zo klein zijn dat ze dwars door alle filters doorblazen.

Die deeltjes zijn zo klein dat als je ze inademt, ze door je longwand in je bloedbaan terecht komen en van daar op een reis door heel je lichaam beginnen. En ze zijn zelfs klein genoeg om de bloed-hersen bariere door te komen en zich te nestelen, ergens in je hoofd om daar tot op het einde van je dagen te blijven zitten.

En wat zijn die deeltjes precies? Geen mens die het weet. In de hitte van de verbrandingsoven, en in de schouw achteraf gebeuren de meest onvoorspelbare chemische reacties, en wat er precies uit de schouw komt, dat kan niemand je met zekerheid vertellen. Behalve dan dat het om pakeg 100.000 ton materiaal per jaar gaat.

Op die manier vergiftigen verbrandingsovens het leefmilieu, de voedselketen en ons lichaam met toxische stoffen. Ze brengen een brede waaier aan schadelijke stoffen in de lucht, het water en de bodem. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan de hoeveelheid van een aantal zeer schadelijke vervuilende stoffen waaronder dioxines, furanen, NO_x, PAK, allerlei zware metalen en een hoop fijn stof.

Allen staan ze bekend voor hun negatieve invloed op de volksgezondheid en velen ervan stapelen zich op in ons lichaam.

De as van een verbrandingsoven

Verbrandingsovens produceren restfracties. Naast de uitstoot van rook en water creëren ze ook zeer giftig as (de zogenaamde slakken), vliegas en ketelas. Deze restfracties zitten vol met zware metalen, dioxines en andere vervuilers. Ze dienen gestort te worden omdat ze te giftig zijn voor hergebruik, al tracht de industrie dit soms toch nog te doen.

Afvalverbranding draagt bij tot de klimaatswijziging

Afvalverbrandingsovens stoten grote hoeveelheden broeikasgassen uit zoals CO₂ en N₂O die een belangrijke bijdrage leveren aan de opwarming van onze aarde en de globale klimaatswijzigingen.
Ze zijn ook een belangrijke bron van indirecte broeikasgassen zoals koolstofmonoxide, stikstofmonoxide, NMHC en zwaveldioxide.

Verbrandingsovens stoten per megawatt-uur aan opgewekte energie meer CO₂ uit dan eender welke elektriciteitscentrale die draait op fossiele brandstoffen, inclusief de steenkoolcentrales.

Maar de grootste bijdrage van afvalverbrandingsovens aan de klimaatswijziging is het ondermijnen van technieken voor afvalvermindering en recyclage programma's. Tevens moedigen ze het ontginnen van duurzame grondstoffen aan.