Afvalbeleid op kruispunt ?

In een nieuw dossier van de Bond Beter leefmilieu licht Kristof De Brabandere op een heldere manier het huidige Vlaamse afvalbeleid toe en doet voorstellen voor de toekomst.

In Europa is Vlaanderen toonaangevend voor wat het huishoudelijk afvalbeleid betreft, zowel op het vlak van preventie, hergebruik als recyclage. Als het om bedrijfsafval gaat, zijn de resultaten minder gunstig, maar ook daar wordt vooruitgang geboekt.

Nochtans blijft de overheid, bij monde van OVAM, de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, bij zijn overtuiging dat er nog minstens een capaciteit van 300.000 ton afvalverbrandingscapaciteit per jaar bij moet komen tegen 2015, hoewel men nu zelf stelt dat men op dit ongeblik de kat uit de boom wil kijken en niets beslissen.
Drie afvalverbrandingsprojecten zitten op dit ogenblik in de aanvraagfase : Indaver in Beveren, Bioenerga in Houthalen en Recover Energy in Kampenhout, alles bij elkaar goed voor 450.000 ton verwerkingscapaciteit per jaar.

De BBL (en ook andere instanties) zeggen nu dat deze vooruitzichten van OVAM voorbijgestreefd zijn en dat er een aangepast afvalbeleid moet komen. De redenen :

• de economische crisis maakt dat er minder geproduceerd wordt en dus ook minder afval
• de grondstoffenprijzen blijven stijgen, dus wordt het economisch sneller interessant om te hergebruiken of te recycleren
• de recyclage komt nu ook bij de bedrijven beter op gang
• in de OVAM-vooruitzichten blijkt dat de productie van gelijkgesteld niet-huishoudelijk afval (afkomstig uit de bedrijven dus) nogal fors overschat werd en dat de afvalverbrandingscapaciteit systematisch werd onderschat
• tot nu toe werd er in het afvalbeleid nauwelijks rekening gehouden met Europa, de afvalstromen die daar ontstaan, de toekomstige reglementering en wat dat voor consequenties heeft voor Vlaanderen.

Bovendien is het veel nuttiger recycleerbare materialen niet te verbranden maar opnieuw aan te wenden, ook wat de energiebalans betreft (de energie nodig om nieuwe materialen te produceren is veel groter dan degene die men haalt uit het verbranden van gelijkaardige hoeveelheden materialen). Willen we op langere termijn overleven, zo stelt de BBL, dan moeten we nu beginnen werken aan een economie waarin niet hoofdzakelijk verbruikt wordt, maar wel degelijk gebruikt, eventueel in een kringloopsysteem.

De BBL besluit dan ook dat het bestaande, eerder statische uitvoeringsplan afvalverwerking volledig achterhaald is. De nieuwe Vlaamse Minister voor Milieu (Joke Schauvliege) moet dan ook het sein geven dat Vlaanderen gaat voor duurzaam materialenbeheer en dat staat haaks op het uitbreiden van het aantal verbrandingsovens. De BBL stelt dan ook voor dat er zo snel mogelijk een moratorium komt voor nieuwe verbrandingsovens in Vlaanderen, iets waar de Vereniging voor Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) ook wel wat voor voelt (zie hun oproep 'Bijkomende afvalovens ongewenst in Vlaanderen' in dit verband).

Voor wie het hele dossier van de BBL wil inkijken verwijzen we naar hun website en volgende rechtstreekse link : http://www.bondbeterleefmilieu.be/dl.php/289/1/.pdf
(Foto: Bond Beter Leefmilieu)